HOEVENEN – De kerkfabriek van de O.L.V Geboorte kerk Hoevenen en de gemeente Stabroek werken samen met KerkPlus aan een toekomstscenario voor de kerk. De doelstelling is om het huidige gebouw om te vormen tot een efficiënter en toekomstgericht gebouw. Het gebouw blijft voor een deel een plek voor geloofsbelevenis, maar heeft ook nood aan een bijkomende invulling om toekomstbestendig te worden.
KerkPlus is een samenwerking tussen de Provincie Antwerpen RE-ST architecten en Endeavour. Enkele maanden geleden gingen zij aan de slag met een participatie- en ontwerptraject rond een nevenbestemming voor de kerk. Via een bouwtechnisch onderzoek en interviews met lokale sleutelpersonen en verenigingen onderzochten ze de ruimtelijke en programmatorische mogelijkheden van het gebouw.
“Enerzijds is de kerk te groot geworden voor de geloofsbelijdenis die vandaag de dag nodig is”, zegt Jan Jorissen, voorzitter van de Kerkraad. “En het gebouw is ook aan renovatie toe” vervolgt Jan. “Het is in de jaren 70 gebouwd, dus staat er toch al een tijd. Op termijn zal het gebouw niet meer voldoen aan de duurzaamheidsnormen die worden opgelegd. Uit deze onderzoeken en studies bleek dat er – naast een nieuwbouw – wel degelijk gedragen opties bestaan voor een nevenbestemming binnen de contouren van het huidige gebouw zonder afbreuk te doen aan de geloofsbeleving”.
Roel De Ridder, Endaevour: “Een parochiekerk is een ruimte die in principe openstaat voor iedereen. Als publieke ruimte beschikt ze over een groot potentieel, in de eerste plaats voor de lokale gemeenschap van gelovigen. Omdat er een brede consensus bestaat dat parochiekerken opnieuw relevant moeten worden, is het duidelijk dat deze gebouwen ook voor niet-gelovigen mogelijkheden bieden. Dat potentieel benutten is echter geen evidente opdracht. Veel parochiekerken dreigen in onbruik te geraken en hun toekomst is vaak onzeker.”
Ook het lokaal bestuur ziet kansen in een nevenbestemming van de kerk. Schepen Liesbeth Bardyn benadrukt het belang voor de leefbaarheid van het dorpscentrum: “Voor ons is de nevenbestemming van de kerk erg belangrijk. Het is een kans om van Hoevenen-centrum een levendige ontmoetingsplek te maken. Hoewel de heraanleg van het Frans Oomsplein om budgettaire redenen voorlopig niet aan de orde is, bekijken we kerk en plein als één geheel voor de toekomst. Een kerkgebouw met een duidelijke meerwaarde voor de gemeenschap, gecombineerd met een groen en levendig kerkplein, kan het centrum echt versterken.”
In het kader van het onderzoek werden zes mogelijke scenario’s uitgewerkt, waarvan er drie werden weerhouden voor verdere uitwerking. Tijdens de kerstmarkt in Hoevenen kreeg men de kans om deze plannen te bekijken. Deze plannen zijn nog te bekijken in de kerk tot en met 24 december.
Scenario’s
Met een oppervlakte van 1.145 m² biedt de O.L.V Geboortekerk tal van mogelijkheden voor herbestemming.
– Scenario A: De huidige kerkzaal wordt permanent opgesplitst: een volle wand scheidt de verhuurbare ruimte van de polyvalente zone. Nieuwe raamopeningen in de achtergevel aan de Witvenstraat verhogen de aantrekkelijkheid als commerciële ruimten of kantoorruimte, met eigen kantine, drie afgesloten ruimten (vergaderzaal, directiekantoor, …) en een mezzanine die het bruikbaar oppervlak vergroot. De hoek aan de Witvenstraat wordt geactiveerd als kinderdagverblijf. Het archief en het bestaande sanitair worden uitgebreid. Een weekkapel met kerkzaal voor 200 personen blijft beschikbaar.
Architectuur: raamopeningen (achter-gevel) – Functie: commercieel kantoor of winkelruimte ©RE-ST architecten en Endeavour.
Scenario B: De eenlagige volume aan het Frans Oomsplein wordt afgebroken, waardoor het plein een rechthoekige vorm krijgt. Een ingebouwde strook van dienstruimten, wordt afgescheiden van de verhuurbaar ruimte. Langs beide zijden van de strook word een dikke wand voorzien als bergruimte. De nieuwe gevel aan het plein wordt volledig open ontworpen waardoor de ruimte zich uitstekend leent als feestzaal of commerciële ruimten. Ook de achtergevels aan de Witvenstraat worden vernieuwd. De glaswand tussen de kerkzaal en de weekkapel zou kunnen verdwijnen waardoor er één grote kerkzaal ontstaat. De voormalige weekkapel wordt een gemoedelijke inkomruimte of kleinere ontmoetingsruimte met een flexibele uitbreiding naar de kerkzaal wat de mogelijkheid biedt tot 150 zitplaatsen.
Architectuur: Inbouwstrook met dienstruimten – Nevenfunctie: feestzaal ©RE-ST architecten en Endeavour.
Scenario C: de kerk wordt gesloopt en vervangen door een woonblok. Het gelijkvloers huisvest commerciële functies zoals winkels, een verhuurbare polyvalente ruimte en kinderopvang. Daarboven komen drie verdiepingen met telkens zes appartementen, samen 18 woonheden. Dankzij een bouwdiepte van 10 meter ontstaat een gedeelde binnentuin. Langs de Witvenstraat wordt het volume onderbroken voor een doorgang, met per zes appartementen een toegang op het gelijkvloers. Een beperkte religieuze ruimte voor 65 personen wordt op de gelijkvloers geïntegreerd eventueel uitbreidbaar tot 100 personen.
Tijdens de infomarkt kregen de bezoekers de gelegenheid om hun mening te geven over de voorgestelde scenario’s en konden zelf aanvullingen of alternatieve ideeën melden. De komende periode zal duidelijk maken welk scenario het best aansluit bij de noden van de gemeenschap en hoe de kerk opnieuw een centrale rol kan spelen in het dorpsleven van Hoevenen. In februari/maart 2026 vindt het volgende participatiemoment plaats.
Alle suggesties, ideeën en of vragen zijn steeds welkom en kunnen tot 31 december 2025 worden verstuurd naar Parochie.hoevenen@telenet.be
