Jubileumviering 11 november te Stabroek

Leden van de werkgroep WOI

De voorbije 5 jaar werd door het Herdenkingscomité WO I  in de gemeente Stabroek extra aandacht besteed aan de herdenking van de Groote Oorlog in Stabroek, Putte en Hoevenen.  Met als doel de impact van de wereldoorlog op de gemeente en haar inwoners meer bekendheid te geven. En daar zijn zij zeker in geslaagd.  De jubileumviering van 11 november was de laatste activiteit van het herdenkingscomité.

“When the Battle is over”

De dag begon om 6 uur met doedelzakspeler Rudi Driesen uit Stabroek, die op het kerkhof Vossenveld aan het Elzenbos “When the Battle is over” speelde, net zoals dit op vele andere plaatsen werd gespeeld.  Jammer, dat weinigen hiervan op de hoogte waren en er maar een klein groepje mensen aanwezig was.

Na de huldigingen aan het oorlogsmonument in Putte en in Hoevenen, ontving Wendy van Egdom, voorzitster  van de Cultuurraad en van het Herdenkingscomite,  de belangstellenden in de Moorlandzaal. Burgemeester Rik Frans sprak in zijn toespraak de waardering uit voor allen die in de oorlogen, ergens ter wereld, hebben gestreden of geleden. Hij verwees ook naar het boek van Pieter Serrin “Het elfde uur”, waarin de auteur zo pijnlijk en schrijnend het verwoestend effect van oorlog op de mensheid beschrijft. Niet alleen soldaten, maar ook vrouwen en mannen, kinderen en grootouders die er niets mee te maken hadden, leden onder de gruwel.  Burgemeester Frans haalde ook het verhaal van dorpsgenoot Stan Lauwereyssens aan.

Eén dag voor het einde van de oorlog….

 

Exact 100 jaar geleden, op 10 november 1918, om 8.40 uur in de ochtend, overleed Stabroekenaar Constant ‘Stan’ Lauwereyssens, op 19 jarige leeftijd in het Belgisch militair hospitaal in Calais aan de gevolgen van de Spaanse griep en een longontsteking. Vijf dagen ervoor was hij van het front gehaald omwille van zijn ziekte. Stan werd op 11 juli geboren in het ouderlijk huis te Putte aan de grens met Nederland, waar nu het Douaneplein is.

In 1916 steekt hij de fel bewaakte grens met Nederland over om als vrijwilliger te gaan vechten. Via Nederland en Engeland komt hij in Frankrijk terecht. Vanaf 15 mei 1917 zit hij aan het front tot hij 5 november 1918, wegens zijn ziekte van het front wordt gehaald. Volgens Pieter Serrien zou Stan geweten hebben dat er in die dagen gesprekken bezig waren van een mogelijk einde van de oorlog. Maar dat het echt zo ver was, wist hij waarschijnlijk niet. Bovendien was de eindstrijd bij griep zo pijnlijk dat hij waarschijnlijk buiten zinnen was. Stan was de zoon van Frans en Anna van Lauweryessens – Van Dunnegem en  ligt begraven op de Belgisch militaire begraafplaats van Calais.  

 

 

 

Livestreaming

Tijdens de jubileumviering in de Moorlandzaal werd via livestreaming de plechtigheid aan het Oorlogsmonument van de onbekende soldaat in Brussel, uitgezonden. Nadien ging het in stoet, met de Koninklijke Fanfare Verbroedering op kop, naar de Sint Catharinakerk in Stabroek, waar  deken Jef Barzin de mis opdroeg.  Na de bloemenkranslegging aan het monument, bood de gemeente Stabroek nog een receptie aan.

In de Moorlandzaal had heemkring Molengalm een tentoonstelling op gesteld over de oorlog en zijn slachtoffers. Tevens lagen er speciale uitgaven die de Heemkring uitgaf over de oorlog in onze streek en waarin je het verhaal van o.a. Stan Lauwereyssens, één van onze helden, gesneuveld voor hun vaderland, terugvindt.

Rode Neuzen actie op topwedstrijd Berendrecht sport

Op zondag 11 november speelde KFC Berendrecht Sport de absolute topper in 4de Provinciale A tegen St. Martinus Halle, dat tot dan ongeslagen aan de leiding stond met 30 op 30. Vóór de wedstrijd ondersteunde de club, dankzij Sandra Suykerbuyk en Wendy Goossens, de Rode Neuzen actie die geld inzamelt ter ondersteuning van jongeren met psychische problemen. De Beren wonnen de wedstrijd verdiend met 2-1 en komen zo mee aan de leiding van het klassement. Goed 400 supporters woonden de topper bij, er werd zelfs het nodige groene vuurwerk afgestoken door de trouwe aanhang. Na de wedstrijd werd de overwinning in de kantine nog duchtig gevierd door spelers, bestuur en supporters.

Beklijvende wapenstilstandsherdenking rond “Bezette Stad” van Van Ostaijen in Sint Mariaburg

Tussen de vele herdenkingen van 100 jaar wapenstilstand, was die in de volgelopen kerk van Sint Mariaburg op vrijdag avond 9 november, beslist wel de origineelste en mogelijk ook de meest cultureel hoogstaande. Wars van alle retoriek bracht het Ekerse Cantando koor onder leiding van Luc Anthonis in een regie van Hans de Weirdt, een indrukwekkend herdenkingsprogramma.

Opgebouwd rond geprojecteerde en opgezegde en gezongen teksten van onze Antwerpse avant-garde dichter Paul Van Ostaijen, werd het een uitzonderlijke tijdsevocatie zoals de dichter die in zijn uit 1921 daterende “Bezette Stad”, ook als een dadaïstisch en expressionistisch experiment beschreef. Telkens volgde op een tekstfragment een toepasselijk eigentijds liedje, dat vaak tot op vandaag in het volksgeheugen geprint en bekend bleef. Het geheel tekende indringend op een zelfs fascinerende wijze de chaotische toestand die toen de verwarde Antwerpse bevolking meemaakte. Vanuit een oplichtend duister blies een onschuldig meisje in een kort rood kleedje en witte sokken een rode ballon op tot die ontplofte – terwijl op het scherm het tekstfragment “Boem paukeslag” verscheen en geciteerd werd, en het koor het lied van de binnenrukkende soldaten zong en het geheel evoceerde: “Heil Dir im Siegerkranz”! Zij stapten door de stad onder het zingen van “Pupchen du bist mein Augenstirn”, terwijl de stad dreunde onder “Eins zwei drei … ne Zeppelin” en het koor het bekende “It’s a long way to Tipperary” zong. Na de overgave van de stad volgde het wiegeliedje “Berceuse de Jocelyn” en na de verbijstering kwam de ingeslapen stad stilaan weer tot leven met o.a. “Sous les ponts de Paris” en “Ah, si vous voulez d’l’amour” verwijzend naar de weer vollopende cafés. In bedrukte dagen keek men op naar de toenmalige diva’s van het witte doek en volgde de verafgoding van de filmvedette Asta Nielsen. Het erg toepasselijke “De profundis clamavi” klonk als een smeekbede om verlossing van de vele tekortkomingen van de bezetting, en tevens als spottende litanie voor de filmdiva. Afsluitend stak het “Ave Maria” van Franz Liszt schril af met al dat melodramatisch gedweep met idolen, te midden de miserie van alle dag. Na vier jaar ellende kwam het einde met “Ich hatt’ einen Kameraden – in der Heimat” en “Madelon de la victoire”. Bleef de ontnuchtering met de teksten “Alle Männer saufen … Oh Suzanna” en de danklied “Ave Maris Stella”, om snel over te gaan op het vreugdevolle volkse euforische “La petite Tonkinoise” en te besluiten met een allesoverweldigend “Alleluia” van Ralph Manuel. Lichteffecten, beeld, declamatie en zang, deed het geheel in elkaar smelten tot een elkaar opvolgende evocaties van het hele oorlogsgebeuren zoals onze eenvoudige stadsmens dat dagdagelijks ervaarden: Bombardement – zegezekere stappende soldatenlaarzen – verbijsterende eenzaamheid en verontreddering – weer ontluikend stadsleven – zoeken van vertier – zich optrekken aan stars en holle glitter – de leegte van aftrekkende soldaten en alles weer inpalmend victorie gejubel. In één woord: de waanzin van het nodeloos en zinloos geweld! Een tekstfragment verbeelde het treffend: “De soldaten zijn dood – leve de helden”.
Lieven Gorissen

Drie keer Elf november in Polderdistrict

 

In het Polderdistrict werd als naar gewoonte in drie dorpen Elf november herdacht. Burgemeester Carl Geeraerts, omringd door de schepenen Bartholomeeussen, Sempels en Aertssen, inspireerde zich klaarblijkelijk op het artikel dat in het jongste nummer van De Polder Magazine verscheen.
Hij verwees in zijn tekst naar de velen die zich opofferden en die naamloos bleven. Zoals Wiske De Vos die afkomstig was uit Ossendrecht en die zich vrijwillig inzette om mensen, brieven en boodschappen door de “draad” te smokkelen. Zij werd gesnapt door de Duitsers en twee jaar gevangen gezet. Zij kreeg geen enkele vermelding omdat zij de Nederlandse nationaliteit had. Geeraerts plaatste haar als symbool voor de vele onbekenden die vergeten geraakten. Hij sprak ook over het dramatische epos van de Vlaamse frontsoldaten aan de IJzer. Dat was niet enkel het verhaal van een verbeten strijd tegen de zwaarbewapende en machtige Duitse oorlogsmachine maar eerder het epos van een strijd tegen sociaal onrecht, tegen de miskenning en achteruitstelling van het Nederlands, tegen de toenmalige blijvende en schrijnende uitsluiting zowel sociaal als politiek van de Vlamingen als tweederangsburgers, als goedkoop kanonnenvlees.

“Deze laatste strijd was nog eens zo zwaar en dubbel zo hard omdat de tegenstander in het eigen kamp moest worden gezocht: het Belgische politieke en militaire establishment op kop”, aldus de districtsburgemeester.
“De talloze herdenkingen, waaronder ook deze in onze gemeente,verhogen de interesse in en voor de geschiedenis. “Wij zijn fier op al die verenigingen en raden die deze gedachte van 14-18, van de vrede levend houden!”
In Zandvliet begon de plechtigheid om 10 uur aan het monument der gesneuvelden. Daar speelde een gezamenlijke muziekmaatschappij van Verbroedering en Vooruit (onder leiding van Rudi Versweyveld) de Vlaamse Leeuw en de Brabançonne. Dat zou ook in Berendrecht gebeuren waar Willen is Kunnen optrad en waar Karin Stark de Last Post blies. Zij deed dat in vervanging van Miguel Machiels (15) die ingevolge een ongevalletje niet aanwezig kon zijn. Wie er deze keer ook niet bij was, was graaf Daniël Le Grelle (96). Volgens zijn zoon Roland verblijft die in het ziekenhuis. Ook nu weer waren drie soldaten wél present. Zij brengen steeds de kransen van het district aan en deden dit voor de 19de keer. In Lillo was er veel volk op de plechtigheid, waar Willen is Kunnen optrad en die aansloot op een cavaconcert in de kerk.

Overleden Alexander “Klein Zanderke” Janssens – Stabroek

Alexander Janssens, “klein Zanderke”, overleed op 11 november 2018. Hij was de echtgenoot van Marietta Van Kemenade en werd geboren te Stabroek op 26 december 1932. Zanderke was lid van OKRA Stabroek, lid van Koninklijke Fanfare Verbroedering Stabroek, lid van Vrienden van Lourdes, houder van verschillende eretekens. De afscheidsdienst heeft plaats in aula Rustpunt, Hoge Weg 115 te Hoevenen – Stabroek, op vrijdag 16 november 2018 om 11.00 uur. Samenkomst met gelegenheid tot condoleren vanaf 10.40 uur. Aansluitend zal de asverstrooiing plaatsvinden op de begraafplaats van Stabroek, gelegen aan de Vossenveldlaan.
Rouwadres: Familie Janssens – Van Kemenade, p.a. Rustpunt Begrafenissen, Smoutakker 1 te 2940 Stabroek – Online condoleren: www.begrafenissen.net