STABROEK/CHILI – Priester Maarten Koch is dinsdag 11 augustus 2026 overleden in Chili. Maarten Koch werd geboren in Stabroek op 12 december 1944 in zijn ouderlijk huis in de Dorpsstraat te Stabroek als zoon van Rupert Koch en Eugenie Van Deyck. Maarten gaat naar de lagere school in Stabroek en het middelbaar volgt hij op het Sint-Michielscollege in Brasschaat en in Sint Eligius te Antwerpen studeert hij handel en boekhouding.
Maarten was een trouw lid van de Chiro, waar mijnheer Vekemans, een norbertijn van Postel en onderpastoor en proost van de Chiro, een diepe indruk op hem maakte. Maarten studeerde Filosofie in Mechelen en Theologie op het TPC in Wilrijk. Op 28 juni 1974 werd Maarten door bisschop mgr. Jules Victor Daem in de parochiekerk van Stabroek tot priester gewijd. Achtereenvolgens werkte Maarten 5 jaar in Essen. Hij zette zich onder meer in voor Latijns-Amerikaanse migranten en leerde er de eerste Chileense contacten. Ongeveer 10 jaar werkte hij in Antwerpen, waar hij onder meer migranten uit Noord-Afrika ontmoette.
Van Stabroek naar Chili: het levenswerk van priester Maarten
Al vanaf zijn priesterwijding had Koch de wens om als missionaris in Latijns-Amerika te werken. De Stabroekse geestelijke trok naar Venezuela, dat hij vanwege gezondheidsproblemen als gevolg van het klimaat moest onderbreken. In 1986 kwam hij als missionaris in Chili en bouwde er, naast zijn pastorale werk, aan projecten rond geestelijke gezondheidszorg, onderwijs en lokale economische ontwikkeling. Koch was priester van het bisdom Antwerpen en werkte als fidei-donumpriester in Chili. Tijdens een bezoek aan Latijns-Amerika verbleef bisschop Johan Bonny in Talca bij Koch. Bonny beschreef hem als een priester die er niet alleen in de parochie actief was, maar ook een huis voor stilte en bezinning openhield, midden in het landelijke gebied.
Een van de belangrijkste initiatieven waarmee Koch verbonden raakte, is Casa Betalpu, aan de rand van Talca. In het bisdom Talca was hij in 1996 en opnieuw in 2017 parochievicaris van de parochie Immaculada Concepción. In 1994 nam hij samen met enkele medewerkers het initiatief om een centrum op te richten voor mensen met psychische problemen. Op een groot stuk grond werden twee woonhuizen en wijngaarden aangelegd.
Het project groeide uit tot een plaats waar mensen in alle rust konden herstellen. De bedoeling was duidelijk breder dan alleen opvang: Casa Betalpu moest mensen opnieuw perspectief bieden en hen helpen om hun plaats in de samenleving terug te vinden. Vanuit België werd financiële steun verzameld voor studiebeurzen voor jongeren die anders nauwelijks toegang zouden hebben tot hoger onderwijs.
Van wijngaard naar eerlijke handel
Koch zag bovendien mogelijkheden om mensen niet alleen te ondersteunen, maar hen ook meer economische zelfstandigheid te geven. In 1996 verenigden ongeveer veertig kleine wijnboeren zich in de coöperatieve COAMA, in de Maule-regio. Samen beschikten de boeren over tientallen hectaren wijngaard. Door de krachten te bundelen, konden de kleine producenten gezamenlijk wijn produceren en hun positie op de markt versterken. Het project werd gekoppeld aan de principes van eerlijke handel. Casa Betalpu werd zelf lid van de coöperatieve en beschikte eveneens over een wijngaard. De wijn kreeg de naam Gran Descabezado en werd onder meer via Oxfam-Wereldwinkels in België verkocht. Daarmee kreeg het Chileense project ook een heel concrete link met Stabroek. Begin jaren 2000 werden in de gemeente benefieten georganiseerd om het wijnproject financieel te ondersteunen. Zo schonken de Stabroekse ganzenrijders de opbrengst van hun kerstmarkt aan het project van Koch.
De aardbeving van 2011
Het wijnproject kreeg in 2011 een zware klap. Een aardbeving in Chili veroorzaakte grote schade en er ging veel wijnvoorraad verloren. De gevolgen waren aanzienlijk: inkomsten vielen weg, investeringen werden moeilijker en de export naar België stopte. De wijn bleef nog lokaal verkrijgbaar, maar de Belgische afzetmarkt verdween jarenlang. Pas jaren later kwam daar verandering in.
In juni 2024 meldde Polderke dat de Chileense wijnen opnieuw in België verkrijgbaar waren, onder meer via Drankenservice Vandermolen in Stabroek. Toen Polderke in 2024 over de hernieuwde wijnverkoop berichtte, waren verschillende boeren die in de beginjaren bij het project betrokken waren inmiddels op leeftijd. Ook Koch, toen bijna tachtig jaar, kon zich fysiek niet meer dagelijks op de wijngaard inzetten. De dagelijkse leiding ligt bij de lokale coöperatie, maar nieuwe inkomsten zijn belangrijk om ook jongere generaties bij de wijnbouw te betrekken. Tussen oktober 2011 en januari 2015 was hij pastoor van Santa Amalia De El Sauce. Er werd afscheid van Maarten genomen op 12 augustus in de parochie Immaculada Concepcion.
Familie, vrienden en kennissen kunnen afscheid van Maarten nemen tijdens de herdenkingsviering in de Sint Catharinakerk te Stabroek, op dinsdag 25 augustus om 11 uur. Geen bloemen of kransen, liever een vrijblijvende bijdrage voor Casa Betalpu, het levenswerk van Maarten. Op deze manier kan zijn mooie project in de toekomst verder gezet worden. BE37 7431 4909 0428 “Steunfonds pastorale werken”
Rouwadres: Familie Maarten Koch, p.a. Rouwcentrum Rustpunt, Hoge Weg 115 te 2940 Hoevenen – Online condoleren: www.gertverhaert.be
Voor Stabroek is Maarten Koch daardoor een opmerkelijke figuur geworden: een priester uit de polder die zijn leven en werk voor een groot deel aan de andere kant van de wereld uitbouwde, maar wiens Chileense engagement tegelijk een blijvende band met zijn thuisgemeente behield.
Inhuldiging van de Bodega van Coama in Talca
