Als besluit van de tentoonstelling over kunstschilder Nicasius De Keyser in het Zandvlietse gemeentehuis, gaf heemkundige Hugo Vermeiren op 1 november een lezing.
Na een inleiding door voorzitter Erik Stalmans, loofde hij het werk van de Polderse Heemkundige Kring en van kunstvereniging Blidscap. Die hebben beide veel gedaan voor de herdenking van het 200ste geboortejaar van de kunstenaar die zijn naam gaf aan de belangrijkste straat van Antwerpen.
Franse ambtenaar
Vermeiren wist echter ook nog vrijwel onbekende gegevens op te diepen. Onder meer dat Nicasius bij zijn geboorte in het gemeentehuis van Zandvliet werd aangegeven als De Keyser. Het was de tijd van de Franse administratie, ook in het afgelegen Polderdorp. De Franse ambtenaar stelde de akte in het Frans op en schreef de familienaam als De Keijser, met lange gestipte ij, terwijl de familienaam van Nicasius nadien overal met “ ey “ geschreven werd. Hij zelf naamtekende zijn schilderingen ook als De Keyser met “ ey “. Hugo Vermeiren is er van overtuigd dat het eigenlijk De Kijzer of De Keizer moet zijn. In het Frans bestaat geen “lange ij”, zoals in het Nederlands. De ambtenaar gingw voort op zijn gehoor en schreef “ey”. Een grondig onderzoek naar de stamboom moet meer uitsluitsel brengen.
Karren beschilderen
Hugo Vermeiren, die ook hoofdredacteur is van “Polderheem” gaf meer bijzonderheden over de jeugd van de kunstenaar in Zandvliet. Zijn ouders waren boeren. ‘Het is geweten dat hij als jonge knaap zijn buurman wagenmaker Schroyers ging helpen bij het beschilderen van afgewerkte houten karren. De man schilderde ze donkergroen en de kleine Nicasius, die in de omgeving Caas of Caasje genoemd werd, mocht er kleine versieringen onder de vorm van kleurige bloemetjes en ander kleine figuurtjes op borstelen. Caasje mocht zelfs verfoverschotten meenemen om thuis te oefenen.
Kindje Jezus
Zijn vaardigheid nam zodanig toe dat hij echte schilderijtjes op een plankje of glas begon te maken. En om zijn buurvrouw, vermoedelijk in 1827 ter gelegenheid van kerstmis plezier te doen, schilderde hij voor haar “ Kindje Jezus in zijn kribbe “. Dit betekent dat hij als 14-jarige dit tafereeltje schilderde. Dit werkje van hem is steeds in de familie van de buurvrouw gebleven en nu in het bezit van mensen die in West-Vlaanderen wonen. Op de dag van de opening van de De Keysertentoonstelling in het Poldermuseum kwamen zij het voorstellen. ‘Wij hebben er een kopie op canvas van mogen laten maken, die voortaan in het Poldermuseum te zien is.’
Geen standbeeld
Bij speurtochten in het Felix-archief in Antwerpen vonden de mensen van de Heemkring een dossier over plannen tot het oprichten van een standbeeld voor Nicasius De Keyser in het centrum van Antwerpen. Omdat in die periode nog standbeelden van andere Antwerpse kunstenaars opgericht waren, had de Antwerpse gemeenteraad hiertoe in een stemmig besloten. Maar, het betrokken ministerie te Brussel was niet happig om in de kosten bij te dragen en het initiatief te steunen. Het gevolg was dat na een wissel van politieke gezindheden de oprichting van het standbeeld er nooit gekomen is. (sdl)
(Zie verder over De Keyser het artikel ‘Hij schilderde meer dan 400 doeken’)
