KAPELLEN – Ondanks het regenweer trokken zondag vele honderden naar kasteel Dennenburg. Het was een laatste kans om het kasteel van binnen te bekijken, want binnenkort wordt het verkocht. Op de eerste verdieping bracht het Nationaal Museum van Douane en Accijnzen zijn de geschiedenis van Dennenburg in beeld.
Velen kwamen uit nieuwsgierigheid, anderen uit nostalgie. Dat laatste gold voor Marcel en Julia Vermeilen. “Mijn schoonvader was douanier aan de grens en later in de Antwerpse haven. Een familiefeestje of een communie vierden we geregeld in Dennenburg. Nu het nog kan, komen we nog eens een kijkje nemen.”
Te duur voor gemeente
Op de vraag of de gemeente Kapellen interesse heeft in een mogelijke aankoop antwoordt burgemeester An Stokmans: “Neen, dat past niet in de financiële draagwijdte van onze gemeente. Het is niet alleen de aankoop, maar ook het onderhoud nadien kost een pak geld. Dat weten we maar al te goed, want in ons gemeentelijk patrimonium zitten heel wat kastelen. We gaan wel van dichtbij de verkoop volgen. Gelukkig ligt het in parkgebied en kan de nieuwe eigenaar niet zomaar alles doen met kasteel Dennenburg.”
Het is een vertrouwd beeld voor wie door de Graaf Henri Cornetlaan rijdt: achter het groen en de bomen ligt kasteel Dennenburg, een historisch domein dat jarenlang verbonden was met de FOD Financiën. Maar die lange geschiedenis loopt ten einde. Minister van Financiën Jan Jambon heeft beslist om het domein te verkopen.
Voor de federale overheid is Dennenburg vandaag vooral een kostenpost. Voor Kapellen is het een bijzonder stukje geschiedenis dat binnenkort in andere handen komt.
Het domein, gelegen aan de Graaf Henri Cornetlaan 6, is ongeveer 69.500 vierkante meter groot en ligt in parkgebied. Het landhuis en het omliggende park zijn opgenomen in de Inventaris van het Onroerend Erfgoed. De geschiedenis gaat terug tot 1771, toen Paul-Jacques Moretus er een zomerverblijf liet bouwen. Het huidige landhuis werd in 1901 opgetrokken in eclectische stijl.
Van kasteeldomein naar centrum van Financiën
In 1951 kwam Dennenburg in handen van de Belgische staat. De overheid betaalde daarvoor iets meer dan drie miljoen Belgische frank, omgerekend ongeveer 74.000 euro. Aanvankelijk werd het domein gebruikt als opleidingscentrum voor douane en accijnzen.
Vanaf 1973 kreeg Dennenburg een andere functie. Het werd een ontmoetings- en ontspanningscentrum voor het personeel van Financiën. Het kasteel werd daarmee een bijzondere plaats binnen de federale overheidsdienst. Personeelsleden konden er vergaderen, eten en deelnemen aan verschillende recreatieve activiteiten.
Het domein beschikt onder meer over tennisvelden, een voetbalveld, petanquebanen en een minigolfterrein. Voor de werknemers van Financiën was Dennenburg daardoor veel meer dan een kantoorlocatie. Voor de meeste Kapellenaren bleef het echter een grotendeels gesloten domein.
Jaarlijks 1,5 miljoen euro kosten
Aan die situatie komt nu een einde. Volgens minister Jan Jambon is het behoud van Dennenburg financieel niet langer verantwoord. Een kosten-batenanalyse wees volgens de minister uit dat het domein meer kost dan het opbrengt. De jaarlijkse kosten bedragen ongeveer 1,5 miljoen euro. Daarnaast zijn renovatiewerken nodig.
De FOD Financiën zal het domein verlaten en de federale overheid wil het verkopen. De beslissing past volgens de minister in een bredere besparingsoperatie binnen de federale overheid. Een eigen kasteeldomein met restaurant, vergaderruimtes en sportinfrastructuur wordt daarbij beschouwd als een luxe die de overheid zich vandaag niet meer kan veroorloven.
Maar nu?
Voor Kapellen ligt de situatie anders. Dennenburg is niet zomaar een gebouw dat van eigenaar verandert. Het is een historisch geheel met een groot park, een landhuis, toegangspoorten en andere elementen die deel uitmaken van het erfgoedlandschap.
De erfgoedinventaris beschrijft het domein als een landhuis in eclectische stijl, omringd door een groot park. De oppervlakte bedraagt 69.504 vierkante meter. Het landhuis is sinds 2019 vastgesteld als bouwkundig erfgoed.
De verkoop roept daarom ook vragen op. Wie wordt de nieuwe eigenaar? Welke bestemming krijgt het kasteel? En vooral: hoe wordt ervoor gezorgd dat het historische karakter van Dennenburg behouden blijft?
Een nieuwe eigenaar kan nieuwe mogelijkheden betekenen, maar de erfgoedwaarde maakt duidelijk dat niet alles zomaar kan veranderen.
Nieuw hoofdstuk
Dennenburg heeft in bijna 250 jaar tijd verschillende levens gekend. Het begon als zomerverblijf van een vooraanstaande familie, werd later een statig landhuis en kwam uiteindelijk in handen van de Belgische staat. Meer dan zeventig jaar was het verbonden met Financiën. Nu wordt opnieuw een bladzijde omgedraaid.
De federale overheid neemt afscheid van het domein, maar voor Kapellen begint daarmee misschien juist een nieuw verhaal. Of Dennenburg opnieuw een private bestemming krijgt, een culturele of toeristische functie krijgt of op een andere manier wordt opengesteld, moet de komende tijd duidelijk worden.
Op de vraag of de gemeente Kapellen interesse heeft in een mogelijke aankoop antwoordt burgemeester An Stokmans: “Neen, dat past niet in de financiële draagwijdte van onze gemeente. Het is niet alleen de aankoop, maar ook het onderhoud nadien kost een pak geld. Dat weten we maar al te goed, want in ons gemeentelijk patrimonium zitten heel wat kastelen. We gaan wel van dichtbij de verkoop volgen. Gelukkig ligt het in parkgebied en kan de nieuwe eigenaar niet zomaar alles doen met kasteel Dennenburg.”
Belangrijke data
1771 – oorsprong van het domein
1901 – bouw van het huidige landhuis
1951 – aankoop door de Belgische staat
1973 – start als ontmoetings- en ontspanningscentrum voor Financiën
2026 – federale overheid beslist tot verkoop
Erik Vandewalle
