Een afvaardiging van het Stabroekse gemeentebestuur en van het Agentschap Onroerend Erfgoed, en Kempens landschap kwamen een kijkje nemen
STABROEK – Tijdens Open Monumentendag op zondag 14 september opende het Kasteel Ravenhof opnieuw haar deuren voor het grote publiek. Bezoekers kregen niet alleen een unieke inkijk in het beschermde erfgoed, maar ook in het uitgebreide restauratietraject dat het kasteel momenteel doormaakt. Kasteel Ravenhof in Stabroek verwelkomde 1.090 nieuwsgierigen en groeide zo uit tot een trekpleister in het noorden van de provincie.
Sinds 1979 is zowel het kasteel als het omliggende park beschermd, respectievelijk als monument en dorpsgezicht, en eigendom van de gemeente Stabroek. Het behoud en de herbestemming van dit waardevolle erfgoed wordt in goede banen geleid door Kempens Landschap, in samenwerking met het Agentschap Onroerend Erfgoed.
Het kasteel kende jarenlang een sociaal-culturele invulling, waarbij diverse verenigingen er hun activiteiten organiseerden. Toch bleek dat de beschikbare ruimten niet efficiënt benut werden. In 2019 gaf Kempens Landschap daarom de opdracht tot een herbestemmingsonderzoek. Dit resulteerde in een nieuw ruimtelijk uitvoeringsplan dat een toekomstvisie biedt voor het volledige domein.
Thomas Feyen van Karuur architecten bv, (rechts) gaf een overzicht van de reeds uitgevoerde en toekomstige werkzaamheden
Restauratiewerken
Een beheersovereenkomst tussen de gemeente en Kempens Landschap maakt het mogelijk om de nodige restauratiewerken aan het kasteel gefaseerd uit te voeren. In februari 2022 werden de laatste stukken uit het kasteel verwijderd om plaats te maken voor de eerste grote ingreep: de restauratie van het buitenschrijnwerk.
“De restauratie startte met het herstellen van het historisch schrijnwerk, waaronder ramen, poorten en smeedijzeren elementen. Na het verwijderen van het glas bleek dat verschillende onderdelen intern rot vertoonden. Steenlijsten en waterlijsten moesten volledig vervangen worden. In een proefraam werd getest hoe het dikkere glas geïntegreerd kon worden zonder het historische uitzicht aan te tasten. Op het gelijkvloers werden ramen tijdelijk ontdaan van hun diefijzers voor schilderwerken. Om schade aan de natuursteen te voorkomen, werden inox verbindingen aangebracht, zodat de smeedijzeren elementen veilig opnieuw gemonteerd konden worden. Origineel fourcaultglas, dat op enkele plekken nog aanwezig was, werd gerecupereerd. Voor andere ramen werd gekozen voor dun dubbel glas met nieuw fourcaultglas aan de buitenzijde, inclusief gebogen glas dat speciaal op maat vervaardigd werd” legt Thomas Feyen van Karuur architecten bv, uit.
De restauratie van het buitenschrijnwerk bedroeg in totaal € 1.458.107,82 waarvan € 350.000 gesubsidieerd werd door het Agentschap Onroerend Erfgoed.
Restauratie dak
Tijdens de voorbereiding van de schrijnwerkrestauratie kwam een groter probleem aan het licht: de dakstructuur bleek zwaar aangetast door de huisboktor. Bij inspecties via zolderluiken werd vastgesteld dat de schade omvangrijk en verspreid was. De structuur moest volledig gedemonteerd en heropgebouwd worden, met recuperatie van enkele waardevolle elementen. Het oorspronkelijk plan om de dakwerken te starten in het voorjaar van 2025 werd noodgedwongen uitgesteld. De herstellingen zijn nu gepland voor voorjaar 2026.
de dakstructuur bleek zwaar aangetast door de huisboktor.
“De volledige reconstructie van de dakstructuur zal uitgevoerd worden met aandacht voor duurzaamheid. Er wordt een onderdak en klimaatfolie geplaatst om de vochthuishouding in de tussenruimte te verbeteren. De gewelfschalen zullen worden heropgebouwd op basis van ingescande 3D-beelden, met een afwerking in kalkpleister op steengaas. Bovendien wordt van deze gelegenheid gebruikgemaakt om het dak thermisch te isoleren, wat een aanzienlijke energetische verbetering zal opleveren. Daklichten en -luiken worden vernieuwd, maar behouden hun oorspronkelijke vorm en positie. De weinige overgebleven dakbekroningen zullen als model dienen voor reconstructie, zodat het historische silhouet van het kasteel behouden blijft”, ” zegt Thomas Feyen.
De totale kost voor deze dakwerken wordt geraamd op € 3.055.780,10, met een voorziene subsidie van € 375.000 door het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed.
Na de dakwerken wordt het interieur aangepakt, met aanpassingen aan elektriciteit, verwarming, verlichting en schilderwerken.
Toekomstvisie
Dankzij de samenwerking tussen de gemeente, Kempens Landschap en het Agentschap Onroerend Erfgoed krijgt het kasteel een nieuw leven en een bredere functie voor de gemeenschap. Tijdens Open Monumentendag konden bezoekers ingerichte kamers als mogelijke overnachtingsplek of kantoorruimte ontdekken en hun mening geven over deze toekomstige invulling.
Vind je dit een geschikte plek om te overnachten?
Benieuwd wat de toekomst voor het kasteel Ravenhof zal brengen!
